"Durante la Segunda Guerra Mundial los aliados crearon un equipo de
400 personas, entre expertos y militares, para intentar salvar de la
guerra y el expolio monumentos y obras de arte.
El nombre oficial era “Programa de Monumentos, arte y archivos”, aunque
después de la película de 2014 protagonizada por George Clooney son
conocidos popularmente como los “Monument men”. Con esa vocación trabaja
Factum Arte y la Factum Foundation.
Con sede en Madrid y Londres trabajan en crear copias exactas del
patrimonio histórico y obras de arte en cualquier parte del mundo. El
objetivo de crear estas reproducciones es que podamos seguir disfrutando
del arte pero pensando en la supervivencia de los originales.
Factum es artífice, por ejemplo, del facsímil de la tumba de Tutankamon
que se puede visitar en el Valle de los reyes y que sirve para preservar
del deterioro la original, situada a unos metros de distancia.
En España, Factum es la empresa que realizó la copia idéntica de la
Dama de Elche y en estos momentos realiza un facsímil de «La vieja
friendo huevos» de Diego Velázquez para la casa natal del pintor en
Sevilla.
La compañía diseña sus propios robots para realizar esos facsímiles.
Uno de ellos, llamada Lucida, es un escáner 3D diseñado por el ingeniero
y artista plástico español Manuel Franquelo para la Fundación Factum
Arte. Gracias a esta sofisticada herramienta ya han escaneado y creado
facsímiles de casi 200 obras en museos de todo el mundo, algunos tan
prestigiosos como la National Gallery de Washington, el Louvre o el
Prado.
Lucida no está sola en su tarea de crear copias exactas de algunas de
las obras de arte más importantes del mundo. También está la máquina
Verónica en esta tarea. En este caso se trata de un escáner coreográfico
que captura en tres dimensiones y alta resolución cualquier objeto,
permitiendo digitalizarlo y hacer copias exactas de, por ejemplo,
esculturas.
Alonso Trenado ha visitado los talleres de la fundación para entender el proceso y, de paso, crearse un clon perfecto…" (Alonso Trenado, El País, 18/02/20)
"(...) Perfeccionar las técnicas y tecnologías de escaneado 3D y conseguir un
modelo 3D preciso es fundamental para conseguir que la fabricación
personalizada se haga realidad. La empresa sueva Volumental está en ello
y ya ofrece sus servicios tecnológicos a todos aquellos fabricantes que
quieran dar un plus de personalización de sus productos.
Una de estas empresas es una firma italiana de fabricación de calzado
llamada Scarosso, que ya ofrece una línea de zapatos hechos a medida de
nuestros pies. Tras un escaneado de nuestros miembros inferiores, el
modelo digitalizado en 3D sirve para poder diseñar un zapato que se
ajusta a la perfección a nuestros piés.
El sistema de escaneado en 3D que utiliza Volumental permite
digitalizar los piés de los clientes de Scarosso en tan sólo tres
segundos. Los zapatos se pueden conseguir en una boutique que la firma
tiene en Londres y el precio de salida es de 2500 dólares. Tras hacer el
escaneado en 3D, el archivo es enviado a la fábrica artesanal que la
firma tiene en Montegranaro, Italia.
La tecnología de Volumental va aún más allá y es compatible con los
dispositivos Intel RealSense, que ya incorporan algunos ordenadores
portáiles y tabletas, por lo que podremos escanearnos en case, enviar el
resultado al fabricante y recibir en casa el producto personalizado. (...)
"El mago del filamento, el alemán Kai Parthy, ha vuelto a sorprender a
propios y a extraños al crear una versión flexible de su ya conocido
Laywoo-D3 -o Laywood-, el original filamento hecho con madera que
permite crear objetos 'de madera' con una impresora 3D de tipo FFF.
Después de varios años en el mercado y varias innovaciones de por
medio, el Laywood-Flex sale a la venta para ofrecer una combinación
única de apariencia de madera y flexibilidad. En esta ocasión, además de
fibras de madera, Parthy le ha añadido componentes para dar
flexibilidad al material.
El Laywood-Flex permite usar el truco de variar la temperatura de
extrusión durante el proceso de impresión para simular los anillos
típicos de la madera natural, además, en esta ocasión, a mayor
temperatura, más oscuro quedará el filamento, pero también más flexible,
una curiosa característica que puede dar pié a algún uso aún por
descubrir.
Respecto al precio, parece que será el mismo que el Laywoo-D3
original, que ronda los 100 euros por kilogramo, según el proveedor.
Entre medias, Kai Parthy no ha parado de innovar, desde el Laybrick,
con aspecto a piedra, pasando por el BendLay, flexible y casi
transparente, el MoldLay, apto para hacer moldes a la cera perdida,
Layceramic, filamento a base de arcilla que puede ser cocido para crear
piezas cerámicas, o los últimos de la serie PoroLay, con aspecto y
textura suave y porosa tipo espuma o gel.
Sus creaciones han tenido un éxto más que constatable en el mercado
de la impresión 3D, donde han aparecido mutitud de imitaciones y
variaciones de estos filamentos.
En el caso del Laywood-Flex, el fiamente no sufre de 'warping', puede
ser lijado y se adhiere bien a la cinta de carrocero azul sin necesidad
de calentar la plataforma de fabricación. En el caso de usar cinta
Kapton, sí habría que calentarla hasta unos 50 grados.
Está disponible en diámetros de 1,75 y 2,85 mm. Se recomienda boquillas de al menos 0,5 mm." (Imprimalia, 14/05/2015)
"La revolución de las impresoras 3D
estaba siendo demasiado lenta. Para crear una simple figurita se
necesitan horas y hasta días si es algo más grande.
Sin embargo, un
nuevo método que combina resinas líquidas, luz ultravioleta y oxígeno
consigue obtener objetos 100 veces más rápido. Es el gran paso que le
faltaba a la democratización de la fabricación en masa y su promesa del
háztelo tu mismo.
La impresión 3D es muy parecida a la pastelería. Los pasteleros crean
capa a capa la tarta, que toma consistencia una vez que se enfría. Con
las impresoras 3D hay dos grandes tecnologías para hacer las tartas.
En
una, el modelado por deposición fundida (FDM, por sus siglas en inglés),
la impresora calienta el rollo de material y con una especie de manga
pastelera crea el objeto. Un chorro de aire enfría el filamento para que
solidifique.
La estereolitografía, sin embargo, usa resinas líquidas
que, al ser expuestas a la luz ultravioleta, se solidifican como si
fuera una plancha de caramelizar. La FDM es más sencilla y asequible,
pero muy lenta y con peor resolución. La estereolitografía ofrece
mejores resultados, pero la operación con las resinas es muy compleja.
"La fabricación por adición tiene el potencial de transformar la
complejidad con la que se fabrican objetos funcionales, pero la
impresión 3D convencional los fabrica usando un enfoque por etapas, capa
a capa, que lleva mucho tiempo", dice el químico de la Universidad de
Carolina del Norte (EE UU) y creador de la nueva impresora CLIP, Joseph DeSimone.
Para este experto en ciencia de polímeros, existe una gran distancia entre la velocidad en el diseño industrial o prototipado rápido
y la velocidad en la fabricación que obstaculizan "la capacidad de la
impresión 3D de ir más allá de las fases de diseño y realización de
prototipos de un producto".
Lo que ha conseguido DeSimone y su equipo ha sido simplificar la
estereolitografía, acelerando la velocidad de impresión y sin, por ello,
afectar a la calidad de los objetos impresos. Su impresora CLIP
(Interfaz de Producción Líquida Continua, por sus siglas en inglés), les
permite controlar el proceso por el que las moléculas de la resina
líquida se solidifican creando estructuras complejas en un proceso
llamado polimerización.
Tal y como explican en la revista Science,
donde su creación ocupa la portada de esta semana, en vez de usar un
sistema mecánico, los creadores de CLIP juegan con el láser ultravioleta
que inicia la reacción química de solidificación y el oxígeno, que la
detiene. Su gran aportación es una especie de cristal que, como unas
lentillas, les permite ajustar el paso de la luz y del oxígeno.
De esta
manera, consiguen una impresión continua que da a los objetos un acabado
perfecto en su forma y sin fracturas en el interior.
Pero lo mejor de CLIP es su velocidad de impresión. Hasta ahora, la
impresión vertical podía imprimir unos cuantos milímetros a la hora.
Aunque las capas de material superpuesto tienen un grosor de entre 50 y
100 micras (una micra es la millonésima parte de un metro), había que
imprimir cada capa, dejar que solidificara y volver a por otra capa.
La
nueva impresora eleva el objeto del recipiente con la resina a un ritmo
de 500 milímetros a la hora, es decir, hasta 100 veces más rápido.
Durante la presentación de CLIP en las charlas TED,
DeSimone mostró algunos ejemplos de lo que puede hacer su impresora en
unos minutos. Desde una Torre Eiffel de recuerdo, hasta micro agujas
para la administración de medicamentos, pasando por prótesis dentales o stent coronarios, una especie de endoprótesis para el corazón.
"Si la impresión 3D quería salir del nicho de los prototipos en el
que ha estado atrapada durante décadas, teníamos que encontrar un
tecnología disruptiva que afrontara el problema desde una nueva
perspectiva y abordara las debilidades fundamentales de las impresoras
3D", comenta Jim Goetz, uno de los socios de Sequoia, una compañía de
inversión que pone su dinero en las tecnologías más rompedoras y
prometedoras.
"Cuando conocimos a Joe [por Joseph DeSimone] y vimos lo
que su equipo había inventado, tuvimos claro al instante que la que la
impresión 3D ya nunca sería la misma".
CLIP ha demostrado su valía imprimiendo plásticos, cerámicas y
materiales orgánicos, pero debería funcionar bien con todo material
basado en polímeros. Para comercializar su tecnología, DeSimone y parte
de su equipo investigador han creado, junto a inversores como Goetz la
empresa Carbon3D.
"Es un gran comienzo, la revolución está ahí", opina el director de
investigación de BQ, Juan González. Esta es una de las pocas empresas
españolas que fabrica impresoras 3D del tipo FDM y que está investigando
con las de resinas.
"El tiempo puede dar igual en el uso doméstico,
pero en la empresa es un factor clave", añade. Pero no se trata solo de
que se reduzca el tiempo de impresión, sino que el acabado en un proceso
continuo como el de CLIP es muy superior.
La inyección por molde que se usa en la producción industrial aún
tiene años de vida, pero con avances como este, González cree que está
más cerca "el objetivo de conseguir la producción masiva del molde pero
con la capacidad de personalizarla de la impresión 3D". (Miguel Ángel Criado
, El País, 17 MAR 2015)
"Arredor de 500 peóns e ciclistas falecen ao ano nas estradas españolas
en accidentes de tráfico, que provocan máis de 3000 ingresos
hospitalarios.
Son datos da Dirección General de Tráfico, DGT, organismo
dependente do Ministerio del Interior, que financiará un proxecto de
investigación saído do grupo de Xeotecnoloxías Aplicadas da Escola
Técnica Superior de Enxeñaría de Minas da Universidade de Vigo co
obxectivo de deseñar e desenvolver un sistema para a prevención de
atropelos en travesías e zonas próximas, mellorando así os niveis de
seguridade e reducindo a sinistralidade nas estradas.
O sistema proposto
polo grupo de investigación que lideran os profesores da Área de
Enxeñaría Cartográfica Pedro Arias e Henrique Lorenzo Cimadevilla,
supón, segundo afirman “un salto tecnolóxico substancial no sector da
seguridade viaria, permitindo obxectivar e automatizar a clasificación
de zonas potencialmente perigosas, así como os procesos de medición e
inspección de ditas zonas de risco, ao tempo que deparará un diagnóstico
preciso e fiable dos datos técnicos necesarios”.
A utilización dun sistema LiDAR móbil, que permite obter modelos
xeométricos tridimensionais dunha estrada e da súa contorna e o
desenvolvemento, a partir dos datos obtidos polo LiDAR, de algoritmos
orientados a determinar a visibilidade en zonas de travesía, permitirán,
ao abeiro deste proxecto, xerar unha cartografía adaptada a unha
condución máis segura.
Dez investigadores, un LiDAR e os algoritmos computacionais
Unha decena de investigadores da Universidade de Vigo conforman un
equipo que contará coa colaboración de responsables de Tráfico da
Guardia Civil para desenvolver un proxecto co que se pretende combater o
fenómeno dos atropelos, incrementado nos últimos tempos polo fomento da
actividade física e os estilos de vida saudables e máis recorrente en
zonas como Galicia, onde a dispersión da poboación provoca que moitos
peóns se despracen habitualmente polas beiravías e por vías cun trazado e
configuración complicados.
Para a realización do estudo os investigadores empregarán un LiDAR
móbil Optech Lynx Mobile Mapper, propiedade da Universidade, que
instalado nun furgón é quen de obter nubes de puntos tridimensionais da
contorna con gran precisión e sen interromper o tráfico.
Dotado dun
sistema GPS-inercial para definir a traxectoria do vehículo e unha
parella de sensores tipo láser escáner para obter as coordenadas
espaciais da contorna, o sistema LiDAR recollerá os datos en dúas zonas
de interese polo elevado número de atropelos de peóns e ciclistas, que
serán definidas pola Agrupación de Tráfico da Guardia Civil.
“As nubes
de puntos xeradas por un LiDAR móbil son sistemas de información masiva
que necesitan ser organizados para obter datos de utilidade para os
usuarios”, explica Higinio González investigador do grupo, que destaca
que este proxecto pretende desenvolver algoritmos de procesado
xeoespacial de datos LiDAR orientados a determinar a visibilidade en
zonas de travesía, tendo en conta o punto de vista do condutor e o
peón/ciclista e aspectos como o mobiliario urbano, a invasión da
beiravías pola vexetación ou curvas con radios de curvaturas pequenos
que dificultan a visibilidade.
Unha vez realizada a toma de datos, procederase ao desenvolver a
algorítmica necesaria para obter a información de interese para a
elaboración dos mapas de risco. Cando os algoritmos desenvolvidos sexan
validados serán integrados como procesos nun sistema informático
xeográfico no que se visualicen as zonas de risco máis importantes
referidas a atropelos e zonas próximas.
“O resultado dos xeoprocesos
será cartografía temática que será integrable nos sistemas de
información de tráfico da DGT, permitindo determinar zonas de risco e
axudando á toma de decisións sobre a necesidade de executar accións
correctoras sobre a vía, que preveñan novos accidentes”, explica Belén
Riveiro investigadora do grupo nun proxecto que permitirá xerar
cartografía adaptada a unha condución máis segura para así reducir a
sinistralidade nas estradas, debido a problemas de visibilidade e
incorrecta localización da sinalización.
As posibilidades do escaneado láser 3D en contornas reais
Aínda que o potencial do escaneado 3D en contornas reais está
demostrado, o desenvolvemento de métodos e procedementos que automaticen
o procesado dos datos de xeito que o usuario final poda acceder aos
mesmos de xeito sinxelo, segue a ser un reto.
A continuidade da liña de
investigación formulada neste traballo coa DGT cara a outras
problemáticas da contorna viaria, como por exemplo os cruces de fauna ou
a avaliación do fluxo de augas sobre a vía, formúlanse desde o grupo de
investigación da ETSE de Minas como algunhas posibilidades de futuro.
Así mesmo, este proxecto, aseguran, contribuirá ao desenvolvemento dos
estándares de dixitalización 3D a nivel mundial, unha técnica que non é
plenamente competitiva no mercado por causa do complicado procesado de
datos demandado e á falta de algoritmos que automaticen os procesos. Un
problema que cos resultados destes proxecto se pretende resolver,
facilitando así a aposta que empresas e administracións están a realizar
pola implantación da tecnoloxía LiDAR." (Galicia Confidencial, 27/01/2015)
"Hace doce años, Ma Yihe comprendió que el sector de la construcción
en China es completamente insostenible “porque desperdicia infinidad de
recursos y destroza el Medio Ambiente”. Así que comenzó a buscar una
alternativa desde una perspectiva, científica y empresarial.
“El
objetivo era dar con un sistema que responda a cuatro cuestiones clave:
tecnología digital, materiales reciclados, menos obra de mano y menos
tiempo de construcción”, enumera para este periódico Yihe, en su oficina
del centro de Shanghái.
Yihe ya ha dado con la solución. Su empresa Winsun New Materials ha
desarrollado una impresora 3D de 150 metros de largo, 10 de ancho, y 6,6
metros de alto. Con ella ha impreso diez casas en un solo día. La
máquina emplea una tinta creada con escombros y desechos
industriales que se controla con un programa informático y que resulta
más ligera que el hormigón.
“Es solo un avance de lo que podemos conseguir con esta tecnología,
para la que creemos que no hay límites. Podríamos incluso erigir un
rascacielos y sería seguro porque reforzamos el material con fibra de
vidrio para que sea extremadamente sólido a la vez que flexible”, afirma
el empresario.
El objetivo de Yihe es crear en China una red de hasta cien puntos de
recogida de escombros que, por un lado, solucionará el problema de
reciclado, y, por otro, servirá de inagotable fuente de material barato
para proyectos futuros.
“Hemos diseñado el sistema para que nos permita trabajar de dos
formas diferentes: partiendo de un plano arquitectónico, como se ha
hecho siempre, y también escaneando una detallada maqueta
tridimensional”. En cualquiera de los casos, el edificio es convertido
por ordenador en un gran Lego cuyas piezas imprime la máquina que Winsun
tiene en Suzhou, y cuyo ensamblaje final se lleva a cabo sobre el
terreno que va a ocupar la edificación. La única parte del edificio que
no sale de la impresora 3D es el tejado.
“Hemos demostrado que la construcción no solo es así mucho más
ecológica, sino que resulta hasta un 50% más barata”, sentencia. Una
pequeña vivienda de unos 60 metros cuadrados cuesta unos 3.600 euros, y
se levanta en horas. En el caso del edificio de 900 metros cuadrados de
planta en el que trabajan ahora, el plazo se alarga un par de días.
“Nuestro principal interés está en cambiar el entorno en el que vive
la población china; en ese mercado nos vamos a centrar”, avanza Ma.
“Pero somos conscientes de que no va a ser fácil. Toda tecnología
disruptiva se encuentra en sus inicios con gran resistencia por parte de
quienes no quieren adaptarse a sus ventajas.
El gobierno chino ha
mostrado algún interés, aunque estamos hablando con promotores y
constructoras de Europa y Estados Unidos, donde la mano de obra mucho
más cara y el ahorro será más evidente”.
Yihe, que ha registrado 77 patentes, ha ubicado en Qingpu la decena
de edificios imprimidos durante la maratón del último fin de semana de
marzo. Los hay de una sola estancia, para oficinas; y de varias
habitaciones, como vivienda unifamiliar. Los primeros están ocupados por
funcionarios que han trasladado allí sus lugares de trabajo, mientras
que los otros esperan inquilinos.
Las paredes desnudas de todos ellos dejan al descubierto los puntos
de unión de las piezas y la multitud de capas que ha ido añadiendo la
impresora 3D para crear las paredes. “Luego se pueden recubrir de
cualquier material para darles el aspecto deseado.
Creo que nosotros
somos un buen ejemplo de cómo China puede dar ya el salto que separa la
copia de la innovación; es la única forma que tenemos de mantener
nuestros productos competitivos con el aumento de los costos laborales
en nuestro país”, apostilla.
Winsun no es la única empresa que desarrolla tecnología para imprimir
edificios. En Amsterdam, DUS Architects también empieza a imprimir un
edificio junto a uno de sus afamados canales.
En su caso, la impresión
es sobre el terreno, con materiales plásticos, y el proceso, además de
muy caro, tardará tres años. “Nosotros podemos comenzar a trabajar en
masa en cualquier momento”, destaca Yihe. “En un lustro, este sistema
puede convertirse en habitual”. (Zigor Aldama
Shanghái, El País,
28 ABR 2014)
El sistema construido por Zaman para la captura de la información 3D de los cuadros. Foto: Tim Zaman
"Desde hace siglos, tiendas de todo el mundo
venden réplicas de famosas pinturas. El modelo más usado es el de una
impresión sobre papel, aunque tiene claras desventajas: la reproducción
de colores no siempre es la correcta y se pierde la información sobre la
técnica empleada en su creación, como los trazos hechos con los
pinceles.
Ahora un joven holandés de 25 años podría
revolucionar ese mercado al crear un sistema que analiza la superficie
de una pintura, creando una serie de datos que, al ser plasmados con una
impresora 3D, permite crear una copia casi perfecta del trabajo
artístico.
El sistema de escaneo fue creado por Tim Zaman, un
investigador y actual candidato a un doctorado sobre tomografía
fototérmica en la Universidad de Tecnología de Delft, Holanda. Como
parte de su trabajo académico creó una estructura que, usando dos
cámaras fotográficas y un software de procesamiento, va analizando las
pinturas y generando una imagen 3D de su superficie.
"Usamos un proyector pequeño y dos cámaras digitales
Nikon con 40 megapixeles. Usamos las cámaras en estéreo, de forma
similar a cómo los ojos perciben la profundidad. Esto nos permitió
capturar 40 millones de puntos en cada captura", explica Zaman a Emol
desde Holanda.
Con el material obtenido, el software es capaz de
tener una referencia 3D sobre los puntos analizados. Así genera
verdaderos mapas topográficos de la pintura, tomando también información
de color. Zaman destaca el trabajo en cuadros de Rembrandt y Van Gogh
(parte de la colección del Rijksmuseum en Amsterdam).
"Podemos ver que
ambos utilizaban la pintura como un material y esto no puede ser
percibido en libros, diarios, afiches o pantallas de computador. Creemos
que la impresión 3D de este tipo es el próximo paso y se volverá muy
común en los años por venir", comenta.
Más allá de la textura recreada, la técnica de Zaman
también permite ver la historia de la pintura y la experimentación hecha
por su autor durante el proceso. Tal es el caso de "Los síndicos de los
pañeros" (1662) de Rembrandt, donde el análisis del escáner demostró
que el artista probó varias posiciones para el servidor sin sombrero que
finalmente fue puesto en un segundo plano.
Hasta ahora los resultados han sido positivos. Ya se
han impreso algunas copias, que serán mostradas en la casa de estudios
de Delft, aunque el trabajo aún no está terminado: todavía falta para la
reproducción perfecta.
Zaman explica que "esperábamos que las impresiones se
parecieran aún más todavía. Resulta que aunque la topografía es muy
importante, otros aspectos como transparencia, reflexión y las capas de
una pintura también son muy relevantes. Este será nuestro foco en
investigaciones futuras; nuestra búsqueda de la reproducción perfecta
nos dice qué materiales usan los pintores para convencernos con su
trabajo". (El Mercurio, 29/09/2013)